Special: COC neemt deel aan de Dodenherdenking

Aandacht voor de slachtoffers van de homovervolging

Vanaf 1980 neemt het COC actief deel aan de jaarlijkse Dodenherdenking op 4 mei om acht uur ’s avonds en sindsdien wordt ieder jaar na de twee minuten stilte een bloemstuk of krans gelegd bij het Verzetsmonument op het Grote Kerkhof. Oorsprong van deze deelname is de intentie om in 1980 een Verzetstentoonstelling te organiseren, waaraan ook COC IJsselstreek wil participeren. Dan blijkt dat de eigenaars van de beoogde tentoonstelling deze niet aan de organisatie wil afstaan. In allerijl worden protestacties georganiseerd en toenmalig COC-pand De Bokking blijkt uitermate geschikt als ‘Aktiecentrum’. Uiteindelijk wordt met vereende krachten en met ander materiaal toch een Verzetstentoonstelling samengesteld.

Anekdote: Geschiedenislesje
Ab Kranenburg en André Meijer hebben zich voor deze tentoonstelling nogal druk gemaakt. De grote klap dat de eigenlijke tentoonstelling niet zou komen, resulteerde in een enorm gevoel van solidariteit (om samen toch een tentoonstelling tot stand te brengen). Voor het eerst wordt er door homo’s, vrouwen, Chilenen en Turken gezamenlijk Aktie gevoerd tegen fascisme. Als de oud-strijders de nacht doorbrengen bij de tentoonstelling ontspint zich een discussie tussen hen en het hoofd van de Rijksvoorlichtingsdienst, wanneer de laatste op een gegeven moment zegt: “Waarom moet je die homofielen daar nu weer bij betrekken?”. Waarna één van de mensen die in concentratiekamp Sachsenhausen gezien heeft hoe dragers van de roze driehoek werden afgemaakt, het hoofd van de Rijksvoorlichtingsdienst een lesje geschiedenis moet geven.

Uit allerlei emotionele reacties van mensen die in kampen gezeten hebben komt dan ook het verhaal naar voren van de homoseksuelen in die kampen. Een interview met twee mensen uit de kampen vormt de basis van een videoband over de vervolging van homoseksuelen in de Tweede Wereldoorlog. De maker van die band is de in deze serie al vaker genoemde Ab Kranenburg en op 4 mei, na de dodenherdenking in Deventer, wordt de video in De Bokking vertoond, om duidelijk te maken waarom het COC deelneemt aan de herdenking van de doden uit de Tweede Wereldoorlog.

Sindsdien lopen mensen vanuit het COC mee met de Stille Tocht en wordt ieder jaar een krans of bloemstuk gelegd bij het Verzetsmonument aan het Grote Kerkhof. Getracht wordt om dat iedere keer door een man en een vrouw uit de vereniging te laten doen. Jarenlang verzorgt Ab Kranenburg een speciaal programma in het COC pand, waarbij op verschillende wijze wordt stilgestaan bij de herdenking. In de jaren negentig wordt dit overgenomen door Christiaan Dobma en bestaat de bijeenkomst uit een speciale spreker of vertoning van een documentaire. Een speciaal programma is er de laatste jaren niet standaard meer, maar wel blijft het COC-café na de dodenherdenking speciaal geopend voor de deelnemers aan Stille Tocht en kranslegging.

2015: Herdenken op het Grote Kerkhof en nazit in COC-café Fabulous
Dit jaar bij de komende herdenking op maandag 4 mei 2015 is er geen vast startpunt van de Stille Tocht (voorheen vanaf de Brink), maar beginnen de tochten vanaf de diverse monumenten om van daaruit naar het Grote Kerkhof te lopen. Mensen die niet vanuit een monument willen vertrekken, maar wel van plan zijn bij de herdenking op het Grote Kerkhof aanwezig te zijn, kunnen vanaf 19.45 uur verzamelen bij het Verzetsmonument. Namens COC Deventer zal ook een krans worden gelegd.
Na afloop van de herdenking is het COC-café geopend vanaf 20.30 uur in een aangepaste sfeer. Koffie en Thee is gratis. Het café is tot 22.00 uur geopend.

Deze serie historische overzichten is ‘a work in progress’. Wanneer lezers aanvullingen of verbeterpunten willen aanleveren kunnen ze contact opnemen met de samensteller van deze reeks.

Tags: