Special: Roze Zaterdagen 1997 en 2003 aan de IJssel

Op 8 maart 2012 is het precies veertig jaar geleden dat het COC (toen nog een werkgroep) haar activiteiten in Deventer is begonnen. Het hele jaar blikken we terug op de vele ontwikkelingen en activiteiten die tussen 1972 en nu plaatsvonden. Iedere week te volgen op deze internetpagina.

Deventer is tweemaal Gastvrije Roze Hanzestad

Tijdens de Roze Zaterdag te Haarlem op 29 juni 1996 kregen drie personen het idee om in 1997 de Roze Zaterdag in Deventer te organiseren. Een dag later sluit ook een vierde persoon zich bij dit gezelschap aan en worden de eerste plannen gemaakt. Echter vanwege eerdere edities begin jaren negentig, waarbij organisaties van Roze Zaterdagen met een behoorlijke financiële kater bleven zitten, liep het toenmalige COC-bestuur niet echt warm voor het initiatief. Een aparte stichting werd opgericht om te voorkomen dat de (in 1997) vijfentwintig-jarige vereniging COC IJsselstreek geldelijk aansprakelijk zou kunnen zijn.


Poster Roze Zaterdag Deventer 1997 en de roze linten aan de Lebuïnustoren

Publiek en gemeente Deventer zagen het initiatief wel zitten. Ondertussen was een bevriende accountant bereid gevonden om als penningmeester binnen de stichting te functioneren. Om de vingers niet te branden aan het organiseren van grote feesten, waaraan de meeste financiële risico’s verbonden waren, besloot het organisatiecomitée alleen het programma overdag op zich te nemen. Andere verenigingen, bedrijven en instanties werden uitgedaagd om de andere activiteiten op zich te nemen. Zo kon door een strakke begroting worden gemaakt, maar zelfs hiervoor bleek het moeilijk de financiële middelen te vinden. Omdat de organisatie pas het groene licht wilde geven op het moment dat de Roze Zaterdag financieel haalbaar was (tevens een eis van COC IJsselstreek en de gemeente Deventer); pas eind april 1997 waren alle subsidies, advertentiegelden en bijdragen van donateurs toereikend om de Roze vlag te hijsen.

Er was al veel werk verricht voor die tijd, maar nu moest alles in sneltreinvaart. Waar de organisatie enorm van kon profiteren was de allereerste Deventer op Stelten, dat in hetzelfde weekend zou worden gehouden. VVV en stichting Roze Zaterdag hadden in een beginstadium de koppen al bij elkaar gestoken om gezamenlijk de beveiliging en randorganisatie te regelen. Dat scheelde ook aanzienlijk in de kosten. Het thema ‘Anders Samen’ was na aanvankelijke twijfel door iedereen omarmd en werd breed uitgestraald. Op vrijdag 27 juni opende het weekend met een Roze Korenfestival en vanuit het land waren al velen naar Deventer afgereisd. Alleen het weer kon nu nog spelbreker zijn op die 28e juni 1997.

En dat was het ten dele ook. Hoewel ’s ochtends nog zonnig tijdens de ontvangst van alle Roze Zaterdaggangers in het Oude Platsoen, pakten tegen de middag donkere wolken zich samen. Tijdens de Roze Parade door de Deventer binnenstad viel het ook regelmatig met bakken uit de lucht, maar de meelopende straatartiesten van Deventer op Stelten hielpen absoluut mee om de sfeer erin te houden. Tegen de tijd dat de bonte stoet het Grote Kerkhof bereikte, begon het weer op te klaren en bij het optreden van Anneke Grönlöh brak de zon weer door. Hoogtepunt van die manifestatie was het optreden van Ruth Jacott. De eerste Deventer Roze Zaterdag was ondanks het middelmatige weer een succes en zorgde ervoor dat deze dag weer populair werd in het land.


Logo Roze Zaterdag Deventer 2003 en de praalwagen van COC IJsselstreek

Dit was voor een aantal mensen van die eerste organisatie om het in 2003 weer te flikken: een geslaagde Roze Zaterdag in Deventer. Deze keer was COC IJsselstreek meteen mee, want het weekend in 1997 had de vereniging absoluut geen windeieren gelegd. Echter binnen de organisatie was niet dezelfde ‘chemie’ als in 1997 en halverwege de voorbereidingen werden de spanningen teveel. Een deel van de organisatie stapte op en in allerijl werden nieuwe mensen bij de organisatie betrokken.

Een incident uit dat jaar, dat anno 2012 weer helemaal actueel is geworden, betrof de vereniging Martijn. Het thema van die Roze Zaterdag in 2003 was ‘Laat Je Zien!’ en daarom had ook deze pedofielenorganisatie zich aangemeld. De organisatoren van de Roze Zaterdag hadden echter Martijn toegang geweigerd, omdat de doelstelling van Martijn niet in de doelstelling zou passen van de Roze Zaterdag. Daarop liet Martijn weten toch te komen, maar zegde dat later weer af nadat er bedreigingen waren binnengekomen bij Martijn. Eén persoon die zei geen banden te hebben met Martijn, protesteerde tegen het uitsluiten van de pedofielenorganisatie. Volgens deze demonstrant was het hypocriet dat het thema ‘Laat je zien’ is, terwijl Martijn wordt geweerd.

Verslag van Radio de Roze Golf – RTV-OOst:
‘De Roze Zaterdag 2003 die op 28 juni in Deventer werd gehouden is door zo’n tienduizend mensen bezocht. Dat was een schatting door de politie in Deventer; terwijl de organisatie van het jaarlijkse homofeest uitging van acht- tot twaalfduizend bezoekers. Een woordvoerder van de stichting Roze Zaterdag Deventer gaf dan ook toe tevreden te zijn. Tijdens de parade die door de winkelstraten van Deventer trok was geen blote kont te zien. Wel liep een stoet keurig en kleurig gekleurde mensen mee. Er waren maar enkele praalwagens. De organisatoren van de Roze Zaterdag wilden dit jaar een klassieke Roze Zaterdag houden, met een klassieke parade.’

Ook COC IJsselstreek had een praalwagen met een diva in een grote regenbooghoepljurk en daar omheen vrolijke veelgekleurde mensen. Net als in 1997 was het COC-café toneel van één groot en gezellig feest. Voor de vereniging waren deze twee Roze Zaterdagen succesvol, ook al was de organisatie ervan geen directe COC-activiteit. Het is dus te hopen dat er in de nabije toekomst opnieuw enthousiaste mensen zijn die zo’n dag willen organiseren. Wellicht in 2022 als COC Deventer vijftig jaar bestaat?

Deze serie historische overzichten is ‘a work in progress’. Wanneer lezers aanvullingen of verbeterpunten willen aanleveren kunnen ze contact opnemen met de samensteller van deze reeks.

Volgende week: 1988 Oprichting COC-koor Cantate So-Do-Mi

Tags: